Tongbrekers: kun jij ze uitspreken?
De Nederlandse taal heeft net als andere talen zo zijn valkuilen. Een valkuil die iedere taal heeft is het uitspreken van tongbrekers. Het zijn woorden of zinnetjes die moeilijk uit te spreken zijn, oftewel: waar je je tong over breekt! Voor moedertaalsprekers zijn tongbrekers al lastig, laat staan voor mensen die de taal van de tongbreker willen leren! Anderzijds is het voor deze mensen een manier om de klanken van de taal onder de knie te krijgen.
De Nederlandse taal zit vol met tongbrekers. Maar er zijn er nog veel meer. Probeer de volgende tongbrekers maar eens meerdere keren uit te spreken en verhoog elke keer het tempo, totdat het niet meer lukt: “De kat krabt de krullen van de trap” en “Achtentachtig prachtige grachten” en “Liesje leerde Lotje lopen langs de lange Lindenlaan, Lotje wilde niet lopen dus liet Liesje Lotje staan.”
Iets zeggen over een zelfstandig naamwoord: welk woord is juist?
Een andere valkuil van de Nederlandse taal is wanneer je iets wilt zeggen over een zelfstandig naamwoord. Het begint al bij de zogenoemde lidwoorden “het” en “de”: wat gebruik je? Helaas zijn er wel een paar regels voor, maar voor de meeste zelfstandige naamwoorden komt het erop neer dat je uit je hoofd moet leren welk lidwoord bij het zelfstandige naamwoord past.
Als je weet welk lidwoord bij een zelfstandig naamwoord hoort, dan kun je gelukkig wel makkelijk omgaan met een andere valkuil wanneer je iets wilt zeggen over het zelfstandige naamwoord: is het “deze”, “die”, “dit” of “dat’? De regel is namelijk: als het gaat om een de-woord of meervoud, dan gebruik je “deze” of “die”. Gaat het om een het woord of iets onbepaalds, dan gebruik je “dit” of “dat”.
De persoonsvorm vervoegen: hoe doe je dit?
Ten slotte is een veelvoorkomende valkuil het vervoegen van de persoonsvorm. Schrijf je het met een “t”of een “d”? Eigenlijk schrijf je het altijd met een t, maar wat als de stam van het werkwoord eindigt op een “d”? Is het bijvoorbeeld “ik vind” of “ik vindt”? De regel is simpel: het persoonlijke voornaamwoord “ik” krijgt nooit een “t”! Een handig ezelsbruggetje hiervoor is: “ik lust geen thee!” Snap je ‘m?
Om het nog een beetje moeilijker te maken: is het “jij/hij/zij vind” of “jij/hij/zij vindt?” Om dat te weten kun je het werkwoord vervangen door een ander werkwoord, bijvoorbeeld “lopen”. Het is “jij/hij/zij loopt”, dus het is ook “jij/hij/zij vindt!” Wees niet bang als je het vervoegen van werkwoorden lastig vindt, want veel moedertaal sprekers hebben hier ook vaak nog moeite mee. Blijven oefenen, want oefening baart kunst!